Zaproszenie na wykład: "(Anty)seksistowskie uwagi o polskich nazwiskach"

Dyrekcja Instytutu Lingwistyki Stosowanej ma przyjemność zaprosić na wykład prof. Zygmunta Saloniego (przy współudziale Zbigniewa Bronka):  


pt. "(Anty)seksistowskie uwagi o polskich nazwiskach" 

 

we wtorek 27 marca 2018 r. o godz. 13.15-14.45, Aula 1.008 (I piętro) 


Streszczenie:

We wszystkich językach istnieje problem odpowiedniego nazywania kobiet, które pełnią funkcję taką jak mężczyźni (dokładniej:które powinny być nazywane tak samo jak mężczyźni). Ostatnio to temat aktualny, bardzo modny, powodujący wyraźne skutki praktyczne. Stwarzał i stwarza kłopoty użytkownikom, rodzi wątpliwości.

Grupą rzeczowników, dla których możliwość równoprawnego odnoszenia do osobników obu płci jest oczywista, są nazwiska. Nazwisko  w ogólnym rozumieniu  jest wspólne dla wszystkich członków rodziny. Niemniej w języku polskim (podobnie jak w niektórych innych językach) postać nazwiska bywa różna w zależności od płci nosiciela. Tradycyjnie dla kobiet używało się specjalnej postaci nazwiska: odmężowskiej lub odojcowskiej. Obecnie, słusznie, unika się tego i odnosi do kobiety neutralna postać nazwiska, jak Orzeszko albo Rodziewicz. Niemniej zróżnicowanie jest obowiązkowe: dla popularnych nazwisk o odmianie przymiotnikowej i praktycznie wszystkich nazwisk o odmianie rzeczownikowej, np. Abakanowicz czy Skarga  (w różnych rodzajach różna jest postać mianownika i dopełniacza liczby mnogiej). Choć intuicyjnie nazwisko mężczyzny i kobiety to ten sam byt, słowniki cy spisy notują osobno dwa nazwiska typu Kowalski Kowalska   jako dwa różne rzeczowniki, odmienne przez przypadek i liczbę. Trzymaliśmy się tego rozstrzygnięcia w Słowniku gramatycznym języka polskiego,  który ostatnio wzbogaciliśmy o nazwiska często powtarzalne wśród Polaków   – w wersji męskiej i żeńskiej. 

 

Fot. Mirosław Kaźmierczak, Archiwum Biura Promocji UW

 

Fot. Mirosław Kaźmierczak, Archiwum Biura Promocji UW

 

Fot. Archiwum Biura Promocji UW

 

Fot. Archiwum Biura Promocji UW

 


© Instytut Lingwistyki Stosowanej UW | Kontakt | Webmaster | Ciasteczka / Cookies